อิลราชคำฉันท์ ประพันธ์โดย พระยาศรีสุนทรโวหาร (ผัน สาลักษณ) เนื้อเรื่องกล่าวถึง ท้าวอิลราช กษัตริย์แห่งเมืองพลหิกาที่หลงเข้าไปในเขตที่ประทับของพระอิศวรและพระอุมา จึงถูกสาปให้กลายเป็นสตรีชื่อนางอิลา แต่ได้รับพรจากพระอุมาให้ได้สลับเพศเป็นชาย 1 เดือน และเป็นหญิง 1 เดือนสลับกันไป ต่อมาได้พบรักกับพระพุธและมีลูกด้วยกัน
เป็นวรรณกรรมที่แต่งขึ้นเพื่อเป็นแบบอย่างคำประพันธ์ประเภทฉันท์ให้แก่คนรุ่นหลัง และเป็นหนึ่งในวรรณกรรมไทยดั้งเดิมของไทยไม่กี่เรื่องที่มีตัวละครที่มีความหลากหลายทางเพศ
• อิลราชคำฉันท์ / พระยาศรีสุนทรโวหาร (2516) 895.911 ศ
Written, translated, and illustrated by: Ratchanok T.
![]() |
